BALİNA

·        Balinalar suda yaşayan  memeli (yavrularını doğuran ve emziren) hayvanlardır. Balıkların soğuk kanlı (içinde bulunduğu suyun sıcaklığına göre vücut ısısı değişen) canlılar olmasına karşın balinalar sıcak kanlı canlılardır. Yani vücut ısıları suyun sıcaklığına göre değişmez. Balıkların solungaçlarıyla solunum yapmalarına karşın balinalar akciğer solunumu yaparlar.

·        Peki, balinalar suyun altında yaşadıklarına göre nasıl nefes alırlar? Bu çok şaşırtıcı değil mi?

Balinaların akciğerleri çok fazla miktarda hava depolayabilir. Böylece kan yoluyla hücrelerine daha fazla miktarda oksijen taşıyabilirler. Uzun dalışlar sırasında daha az oksijen harcamak için kan dolaşımları ve kalp atışları yavaşlar.

·        Sperm balinası olarak bilinen bir balina türü su altı mikrofonlarıyla 2800 metre derine kadar bir saat boyunca izlenmiştir. Bu bilgiler, balinanın 2800 metre derine daldığını ve su altında bir saat kalabildiğini göstermektedir.

·        Balinaların pek çok türü vardır. Mavi balina, gri balina, kambur balina, orka, sperm balinası bunların arasında en fazla tanınanlarıdır.

·        Mavi balinalar yeryüzündeki en büyük canlılardır. Boyları 30 metreyi, ağırlıkları 120 tonu bulur. Bir mavi balina, 32 fil ağırlığındadır.

Balinaların radar sistemi

·        Balinalar su altında insan kulağının duyamayacağı sesler üretirler. İnsanlar bu sesleri ancak özel bir takım araçlar yardımıyla duyabilirler. Balinaların ürettiği sesler, su altında yaklaşık 1500 kilometre uzağa kadar gidebilir. Çünkü ses suyun içinde havaya göre daha hızlı yayılır.

·        Balinalar suyun altında yiyecek ve yollarını bulmak için bir tür radar sisteminden yararlanır. Balinaların gönderdiği sesler, su içindeki çeşitli yapılara (balıklara, kayalara, gemilere) çarpıp geri dönerek onlara bilgiler verir. Bu bilgiler arasında o nesnenin büyüklüğü, yoğunluğu ve şekli sayılabilir.

·        Beluga balinası denizlerin kanaryası olarak bilinir. Su altında tıpkı bir kanarya gibi şakıyarak şarkı söyler.

·        Balinalar, eş bulmak ve birbirleriyle haberleşmek amacıyla da ses çıkarırlar.  

Balinalar nasıl uyur?

·        Okyanus derinliklerinde uyumak sizce mümkün mü? Acaba balinalar nasıl uyur?

Balinalar tam olarak uyumazlar. Bizim gibi derin uykuya dalamazlar. Çünkü soluk alabilmek için düşünmeleri gerekir. İnsanlar ve diğer birçok memeli, otomatik olarak (istemsiz) soluk alırken, balinalar otomatik olarak soluk almazlar. Bu yüzden eğer suyun içinde uyurlarsa boğulabilirler. Balinalar uyumak yerine kısa kısa kestirirler. Su yüzeyine yakın bir yerde beyinlerinin yarısı ile uyurlar. Beyinlerinin diğer yarısı soluk almak amacıyla uyanıktır. Bir süre sonra uyanık olan taraf uyur. Beynin diğer bölgesi soluk almak için nöbet tutar.

Deneyin: Gözlerinizi kapatarak kendinizi yorganı başına çekmiş uyuyan bir balina olarak düşünün. Bütün dikkatinizi soluk almaya verin. Sayarak on kez soluk alıp verin. Gözlerinizi açın.

Bunu her uyuduğunuzda yapmak zorunda olduğunuzu hayal edin. Ne kadar zor olurdu değil mi? Ama balinalar bizden farklı canlılar olduğu için bunu yapabiliyorlar. 

Yavru balinalar

·        Yavru balinalar tıpkı insanlar ve başka memeliler gibi annelerinden süt emerek büyürler. Fakat balina yavrularının süt emme biçimleri karada yaşayan hayvanlardan farklıdır. Çünkü onlar su altında yaşarlar. Yavru balina annesinin meme ucunu ağzına alır. Fakat bebeğin sütü emmesi yerine anne balina sütü yavru balinanın ağzına fışkırtır. Böylece süt doğruca yavru balinanın yemek borusuna gider.

·        Yavru balinalara yaklaşık iki yıl kadar anneleri bakar. Cinsine bağlı olarak bir balina yavrusu her gün yaklaşık 100 kilogram ağırlaşır.

Balinaları bekleyen tehlikeler

·        Balinaların yaşamları, avlanma, denizlerin kirlenmesi, gemilerin çarpması gibi nedenlerle tehlike altındadır.

·        Balinaların soylarının tükenmesini önlemek amacıyla, avlanmaları uluslararası kuruluşlar tarafından kontrol altında tutulmaktadır.

Balinaların seslerini dinlemek için tıklayın!

Odanızı süslemek için rengarenk bir balık yapmak ister misiniz?

Öyleyse tıklayın!

Hazırlayanlar:

Tuba Tuncer ve Banu Altunay

Yavru Kedi sayfasıyla ilgili her türlü istek, görüş ve önerileriniz için:

yavrukedi@sokakkedisi.net

Yavru Kedi resmi: Begüm Tonyalı