|
KEDİLERDE
OKŞANMAYA BAĞLI SALDIRGANLIK
Kedi
sahipleri, kedilerini okşamaktan çok hoşlanır. Fakat bazı kediler sık
sık okşanmayı keserek sahibini ısırır ve kaçarlar. Bu durum, okşanma
tarafından başlatılan, okşanmayla bağlantılı ya da durumla bağlantılı
saldırganlık olarak tanımlanabilir.
Saldırgan
Davranışın Nedenleri
Normalde
kediler ne köpek kadar sosyaldir ne de kendi türleriyle yakın fiziksel
temas içindedir. Kediler diğer kedileri yalayıp temizleyebilir,
birlikte uyuyabilir fakat bunun dışında birbirleriyle pek az etkileşimde
bulunurlar. Okşanmak, kedilerin normal içgüdüsel davranışlarının dışında
bir şeydir. Okşanma sonucu ortaya çıkan saldırganlığı açıklayan
bir çok kuram bulunmaktadır.
Uygun
olmayan sosyalleşme: Kediler sosyalleşmek için yaşamlarının çok
erken dönemlerinde insanlarla sosyal kontak kurmak ihtiyacındadır. Her
gün sadece beş dakika insanlarla etkileşim içinde olan kediler yedi haftalık olduklarında insanlara, yedi haftalık olana kadar
insanlarla hiç teması olmamış kedilerden daha çok güvenirler. Uygun
biçimde sosyalleşen kedilerde de okşanmaya bağlı saldırgan davranışlar
gözlendiği için bu kuram saldırgan davranışları tam olarak açıklamaktan
uzaktır.
Duyarlılık
eşiği: Bu kurama göre kediler ilk başta insan temasından hoşlanır,
fakat okşanmanın devam etmesi kedide sinirliliğe yol açar. Bu durumda
kedi ısırarak “bu kadarı yeter” demek istemektedir. Bunu
insanlardan bir örnek vererek açıklarsak; biri sizin sırtınıza hafifçe
vurursa bundan hoşlanırsınız. Ancak o kişi vurmaya devam ederse bu
can sıkıcı olmaya başlar ve ya oradan uzaklaşır ya da o kişiye
yapmamasını söylersiniz.
Acı-
ağrı : Bu kurama göre, sürekli okşama yalnız kediyi
sinirlendirmekle kalmaz aynı zamanda statik elektriklenmeye ya da kedinin
kendine özgü sinir sisteminde ağrıya neden olabilir. Eğer kedinin ağrı
veren bir hastalığı varsa, ağrı veren bölgeye dokunma kedinin saldırgan
davranışına yol açabilir.
Aniden
uyanma: Kediler okşanmaktan çok hoşlanabilir ve gözleri açık
bile olsa okşanırken uykuya dalabilirler.Bu sırada aniden uyanırlarsa
okşandıklarını anlamayabilirler.Aksine onu hapsettiğinizi, zorla
tuttuğunuzu sanabilirler. Ne olduğunu anlamadan, okşanmaya bağlı saldırgan
davranış göstererek ısırır ve kaçarlar.
Kontrol
: Bu kuramda saldırgan davranış, kedinin okşamanın ne zaman başlayıp
ne zaman biteceğini kontrol etme gereksinimi olarak açıklanır.Bu
davranış, kedinin ilişkide baskın taraf olduğunu ifade etme biçimidir.
Okşanmaya
bağlı saldırganlık nasıl kontrol edilebilir?
Veteriner
incelemesi : Kedinizde okşanma sırasında ağrıya neden olacak bir
durum olup olmadığını belirlemek çok önemlidir. Örneğin; boyun, sırt
ya da kalça eklemlerinde romatizmal durumlar olması, ağrıyan bir diş,
ağrılı kulak enfeksiyonu okşanma sırasında ağrı verici
olabilir. Okşama ağrıyı daha da artırabilir ya da ağrılı bölgelere
dokunulduğunda kedi sinirlenebilir.
Bazı
kedilerin kucaklanmaktan hoşlanmadıklarını kabul etmek : Bazı
kediler insanlarla temas halinde olmayı, okşanmayı, severler; buna
doyamazlar. Öte yandan bazıları, sebep her ne olursa olsun, insanlara
yakın olmaktan hoşlanmalarına rağmen (kucakta oturmak gibi) insan
tarafından yapılan temas girişimlerinden hoşlanmazlar. Kedinizin
temel kişiliğini değiştiremeyeceğinizi anlamanız ve onu olduğu gibi
kabul etmeniz gerekecektir.
Uyarı
işaretlerini anlamak : Kedi sahipleri, kedilerinin aniden dönüp ısırdığını
anlatır. Ancak, eğer kedi sahipleri biraz daha iyi gözlem yaparlarsa
kedinin saldırgan davranış göstermeden önce bazı ipuçları verdiğini
göreceklerdir.
*
Kulaklar arkaya yatabilir
*
Deri ya da kuyruk seğirmeye başlayabilir
*
Gözbebekleri genişleyebilir
*
Kısık sesle homurdanabilir
*
Tırnaklarını çıkarabilir
*
Bedeni kasılabilir
Bu
işaretlerden birini görürseniz, okşamayı bırakın ve kedinizin kucağınızdan
inmesine izin verin.
Zamanı
tahmin etmek: Eğer uyarı işaretlerinin farkına varırsanız,
kedinizi ne kadar süreyle okşayacağınızı belirleyebilirsiniz. Eğer
kediniz iki dakika okşandıktan sonra işaretler beliriyorsa, kedinizi
asla yarım veya bir dakikadan fazla okşamayın. Fakat okşadığınız süre
içinde işaretleri gözlemeye devam edin.
Kediyi
okşama biçimini değiştirmek: Bazı kediler başka bir kedinin onu
yalarken yaptığı gibi kısa küçük dokunuşlardan hoşlanır. Bazıları
bütün vücutları yerine, çenelerinin altının veya kulaklarının
arasının kaşınmasından hoşlanır.
Kedinizin
davranışını fiziksel olarak düzeltmeyin: Dönüp sizi ısırdığında
kedinizin davranışını fiziksel olarak düzeltmeyin. Bu onu daha da
saldırgan yapabilir.
Karşıt
koşullanma kullanın: Isırmadığı zaman kedinizi ödüllendirerek
okşanmaya bağlı saldırgan davranışlarını azaltabilirsiniz.Örneğin,
her okşamadan sonra, kediye hoşlandığı yiyecekten bir minik parça
vermek.Bunu gün içinde bir çok kez tekrarlayın. Kedinin uyarılma eşiğine
(okşanmayı tolore edemediği eşik) yaklaşmamak için her seferinde çok
az okşayın. Eğer kedi sinirleniyorsa okşamayı kesin. Okşanmanın
arkasından sevdiği bir yiyecek kazandıkça kediniz okşanmayı hoşlanılan
bir şeyle (yiyecekle) ilişkilendirecektir.
Kaynak:
www.peteducation.com
Çeviri:
Sokakkedisi.net
|