Düşünen Hayvanlar

Marc Bekoff

Çev: Serpil Çağlayan

Kitap Yayınevi

 Buzda kayan bufalolar, düş kuran fareler, mutlu tilkiler, kederli yunuslar, kendilerini bitkilerle tedavi eden şempanzeler, ölen arkadaşları için yas tutan filler... Hayvanların duygusal ve düşünsel dünyasında heyecan verici bir yolculuk. Prof. Marc Bekoff hayvanlar hakkında, kur yapmaktan dedikoduya, kendi kendini tedaviden beslenme alışkanlıklarına, düş görmekten egemenlik ve çiftleşme davranışlarına kadar uzanan büyüleyici öyküler anlatıyor. Ama bu kitap bir ilginç hayvan öyküleri antolojisi değil. Bekoff okurlarını hayvan zekâsı ve bilinci konusunda düşünmeye sevk ediyor ve hayvanlarla ilgili pek çok önemli konuya ışık tutuyor. Daha da önemlisi bütün hayvanlara karşı sevgi, saygı ve şefkat duygularının geçerli olduğu yeni bir alçak gönüllü yaşam anlayışı öneriyor.

Pascal Picq, Jean-Pierre Digard, Boris Cyrulnik, 

Karine Lou Matignon

Çev: Bertan Onaran

Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları

 Hayvanlar Yerküre’yi fethetmeye ne zaman başladı? Hayvan dünyasının bitki dünyasından tam olarak ne zaman ayrıldığı biliniyor mu? Neden bazı memeliler etoburken başkaları otobur? Dinozorların Yerküre’den silinmesine neden olan bir göktaşı mı, yoksa yanardağ patlaması mı? Kuşlar neden uçmaya başladı? At ne zaman evcilleştirildi? Kedi ne zaman evlere girdi? Bir civciv gerçekten bir traktörü annesi zannedebilir mi? Hayvanı önce yemek üzere avladık, sonra insana yaklaştırdık, evcilleştirdik, besledik; derisinden, gücünden, etinden yararlandık. İnsan ve hayvan aynı canlı dünyanın parçası ve belki de III. Binyılda artık hayvanların dünyasını gerçekten de keşfedebileceğiz.

Olağandışı Yaşamlar

Derl: James L. Gould - Carol Grant Gould
Çev: Feryal Halatçı

TÜBİTAK Popüler Bilim Kitapları

 Olağandışı Yaşamlar, hakkında çok az şey bildiğimiz bazı canlıların üzerindeki örtüyü aralamamızı sağlayacak bir yapıt. Dünyanın önde gelen bilim dergilerinden Scientific American'da yayımlanmış olan on iki makalenin yer aldığı kitapta, ilk hücrelerin evrimi, hayvanların ortaya çıkışı, denizin derinliklerinde ortakyaşam, Antarktik balıkları, medcezir balıkları, koalanın fizyolojisi, etçil bitkiler, karıncalar ve misafirleri arasındaki iletişim gibi ilginç konulara yer veriliyor.

En Güzel Kedi Hikayeleri

Derleme

Çev: Korcan Er

Arion Yayınevi

Farklı ülkelerden yazarlar -aynı zamanda kediseverler- insanoğlunun en özgür düşünceli arkadaşı hakkındaki beğenilerini ve hayranlıklarını, kahramanları kadar çeşitli olan 21 hikayede okurla paylaşıyorlar.

Kitapta Emile Zola, Rudyard Kipling, Mark Twain, Doris Lessing, Patricia Highsmith gibi tam yirmi bir yazarın kaleme aldığı öyküler var.

Doğada Maskeli Balo

Jean-François Bouvet

Çev: Ela Güntekin

Kitap Yayınevi

Kurbağaların öküze dönecek kadar şişindiğini, tavusların teker şekline soktukları kuyruk teleklerinin titreştiğini ya da siyaset adamlarının bir seçim afişi için poz verdiklerini görmeyenler görüntünün gücünü bilmiyor demektir. Böceklerden orkidelere, insanlardan kırmızı balıklara kadar türler kendilerini sergiler, değişik renklere bürünür ve kılık değiştirir. Üremede başarıyı yakalamak için baştan çıkarmak, avlanan hayvandan kurtulmak için kamuflaj yapmak ya da bölgesini korumak için yıldırmak söz konusu olsun, görüntü kurallarını dayatmaktan geri kalmaz. Ateşböceğinden şempanzeye, kızaran genç kızdan, mükemmel bir biçimde gizlenen bir balığa kadar varan bu şaşırtıcı biyolojik gezinti taklidin çark düzenlerini söküyor ve yalanın safça inanıldığı gibi yalnızca insana özgü olmadığını ortaya koyuyor.

Kağıttan Kediler

Selçuk Demirel

Yapı Kredi Yayınları

Su başında durmuşuz
çınarla ben, bir de kedi.
Suda suretimiz çıkıyor
çınarla benim bir de kedinin.
Suyun şavkı vuruyor bize
çınarla bana bir de kediye.
Nâzım Hikmet

Selçuk Demirel’in birbirinden ilginç kedi çizimlerine Nazım Hikmet’ten Mallarmé’ye Oktay Rifat’tan Sait Faik’e kadar pek çok yazar ve şairin metinleri eşlik ediyor.
 

Kedilere Dair

Doris Lessing

Çev: İnci Ötügen

Metis Yayınları

Kedilere yakın yaşayan herkesin bildiği gibi onlar hakkında genelleme yapılamaz. Her biri apayrı karaktere sahip yaratıklardır kediler, basbayağı "birey"dirler. Has bir yazar olan Lessing de bunun gayet farkında olduğu için kedi ırkına bir güzelleme yazmak yerine, hayatına girmiş kedilerin hikâyelerini, hiçbir süslemeye başvurmadan anlatmayı tercih ediyor. Ama bazı kedilerin güzelliğiyle büyülenmekten de kendini alamıyor: "Eğer balık sudaki hareketin somutlaşmış, şekillenmiş haliyse, endamına bakılırsa kedi de hissedilmeyen havanın çizgiye dökülmüş ve biçimlenmiş hali... Ah kedi; derdim, daha doğrusu tapınırdım: Güzeeeel kedi! Nefis kedi! Zarif kedi! İpek kedi! Tüylü baykuş gibi yumuşacık kedi, kelebek patili kedi, süslü kedi, inanılmaz kedi! Kedi, kedi, kedi, kedi."

Bir Akdeniz Kedisinin Hatıraları

Şükran Yiğit 

İletişim Yayınları

Doli bir delikanlı. Doli Akdenizli. Doli bir kedi. Hayrettin Amca, Dolores, Gizem, Paçavra, Çikin, Güzel Romedyos, Lale, Viyan, Adsız, Kılark ve diğer kedilerle ve biraz da insanlarla birlikte hayatın küçük, ama büyük sırlarını çözmeye çalışıyor. Elimizde Doli nin günlüğü, arkamızda Kaş güneşi, önümüzde Akdeniz mavisi hayat detektifliğine doğru sessiz, sıcak ve mavi bir yolculuğa çıkıyoruz. Bu yolculukta hareket var, aşk var, hüzün var, huzur var, arkadaşlık var, dostluk var, yalnızlık var, kıskançlık var, merak var. Kısaca, hayatın kendisi var.

Hayvan Özgürleşmesi

Peter Singer

Çev: Hayrullah Doğan 

Ayrıntı Yayınları

XIX. yüzyıldan bu yana tekrarlanan çok sayıda deneyde sayısız hayvanın ısıya tabi tutulduğunu ve bu deneyler sonucunda hayvanların sıcaktan fenalaşıp öldüğü dışında bir bilgiye ulaşılamadığını biliyor muydunuz? Dünyada her yıl milyonlarca hayvan, hiçbir somut fayda beklentisi olmadan, buna benzer deneylerde ısıtılıyor, donduruluyor, zehirleniyor, aç bırakılıyor, parçalanıyor, depresyona sokuluyor, ruh hastası yapılıyor. Her yıl yaklaşık 50 milyar hayvan, eti için öldürülüyor. Bunların büyük bir kısmı 'sınai hayvancılık' teknikleriyle yetiştiriliyor, hayatlarının her saniyesinde acı çekip bazen hiç güneş ışığı görmeden ya da toprağa ayak basmadan öldürülüyorlar. Dünyanın her yerinde milyonlarca vejetaryen bunun bir zorunluluk olduğu iddiasını giderek daha az ikna edici hale getiriyor. 'Spor' amaçlı avcılıkta, kürk sanayinde, eğlence sektöründe ise hayvanlara acı çektirmek için herhangi bir gerekçe göstermeye bile gerek duyulmuyor. Sürekli ahlâk, adalet ve eşitlik gibi kavramlardan söz ediyor, ama sıra hayvanlara gelince birdenbire apayrı bir ahlâk anlayışına geçiyoruz. Bu anlayışın özeti şu: Güçlü olan haklıdır ve kendisini savunacak gücü olmayan bir varlığa canımızın istediği gibi davranabiliriz.1970'lerde bu anlayış ilk kez güçlü bir protestoyla karşılaşmaya başladı. İlk baskısı 1975'te yayımlanan Hayvan Özgürleşmesi bu sürecin en önemli kilometre taşlarından biriydi. Singer bu kitapta hem hayvanların ahlaksal statülerine ilişkin bir kuram geliştiriyor, hem onlara yaklaşımımızın gerisindeki ideolojiyi irdeliyor, hem de hayvan deneyleri ve hayvancılık sanayilerini inceleyerek bu ideolojinin uygulamada yol açtığı zulmü ortaya koyuyor.

Filozofun Köpeği

Raimond Gaita

Çev: Suat Kemal Angı 

Dost Kitabevi

Köpek Gypsy, papağan Jack ve sokak kedisi Tosça gibi kahramanların yanı sıra, başka birçok hayvanla da ilgili esinleyici, düşündürücü ve yer yer komik öyküler anlattığı bu etkileyici kitabında Raimond Gaita, hayvanların nasıl düşündüğü ve hissettiği konusunda sorular soruyor. "Gypsy, mutfaktaki hasırının üzerinde oturmuş denizi seyrederken ne düşünür?" "Hayvanlara sevgi, bağlılık, acı, cesaret ya da arkadaşlık gibi kavramlar atfetmek doğru mudur?" Kimi yaratıkları çok fazla önemserken neden bazılarına hiç kulak asmayız?" Bu ve benzer soruları J. M. Coetzee'den Hannah Arendt'e, Ludvvig Wittgenstein'dan Rene Descartes'a kadar birçok yazar ve filozofla tartışan Gaita, hayvanlara duyduğumuz sevginin, tam da onlara borçlu olduğumuz saygının en iyi göstergesi olduğunu söylerken, hayvanlar hakkında farklı bir düşüncenin kapısını aralıyor.

Birikim Temmuz sayısı

Birikim Dergisi Temmuz-2005 sayısını "Sorumluluk, hak, şefkat?.." başlığıyla hayvan haklarına ayırıyor. Derginin özel dosyasında, hayvanlara insanlık tarihi boyunca nasıl bakıldığı ve bakışın nasıl değişmeye başladığı, bu insan-dışı varlıkların da acı çeken, duyguları olan varlıklar olduğu düşüncesinin doğuşu anlatılıyor. Dosyada yer alan yazılar, bu insan-dışı canlıların nasıl ele alınması gerektiği konusuna odaklanıyor. Kimi düşünürler bunu hayvan hakları çerçevesinde savunurken, bunun bir "etik sorumluluk" olduğunu, kimileri ise bunun bir insanlaşma sorunu olduğunu ve politik sorumluluk içerisinde ele alınması gerektiğini tartışıyor.

Dünyanın Bütün Kedileri

Çetin Öner

Can Yayınları Çocuk Kitapları Dizisi

Sıcak bir yaz gecesi/ Akdeniz’deki evde/ Siyamlı bir kedi/ Adı Maviş/ Nicedir/ Hamileymiş./ Zorlana zorlana/ İlk yavruyu doğurunca Maviş/ Sereserpe yattığı sepette/ Çevresine bakınıp/ Önce beni aramış: “Babam nerde?”/ Önce “Varan biiir!” diye miyavlamış./ Sonra da art arda “ikiii! Üüüüç! Döööört!”/ Veee... “Beeeş!” demiş/ İşi bitirmiş./ Aç kurtlar gibi saldırmış ‘beşiz’ler/ Annelerinin memelerine.

Çocuklar için birbirinden güzel kitaplar yazan Çetin Öner, Dünyanın Bütün Kedileri öyküsüne böyle başlıyor. Çocuklar için yazdığı Gülibik adlı kitabında da bir horozla bir çocuğun arkadaşlığını anlatmıştı. Bu çok sevilen kitap başka dünya dillerine de çevrilmiş, sinema filmi de yapılmıştı. Hayvanlara karşı aşırı bir düşkünlüğü olan yazar, içinde taşıdığı bu sevgiyi çocuklara aktarmayı çok iyi başarıyor. Bakın kitabın sonunda ne diyor Çetin Öner:

Şimdi beni iyi dinleyin
İnsan sevgisini ıskalamayın ama
Ne yapıp edin
Siz de bir kedi edinin.

Kedi Gülüşü

Deniz Kavukçuoğlu

Doğan Kitapçılık

"Kedisine cambazlık yaptırdığını sanan 'sahip' aslında kedisine cambazlık yapıyordur. "Kedisinin miyavlamalarına, mırıldanmalarına, sırasında cingöz sırasında mahzun bakışlarına, pati patilerine 'tav' olmayacak bir kedi sahibi yoktur yeryüzünde. Onlar isterlerse sahiplerine her türlü cambazlığı yaptıracak kadar akıllıdırlar."
Kedilerle yaşamanın zor olmaktan öteye bir yaşam biçimi olduğunu belirten Deniz Kavukçuoğlu'ndan, "Kediler de hiç güler miymiş?" diyerek dudak bükenlere kedilerle ilgili eğlenceli hikayeler ve şaşırtıcı sırlar...

Aşkımız Kedi

Derleyen: Armand Eisen

Çev: Fatma Başar

Oğlak Yayıncılık

Kediler gizemli yaratıklardır...Sizi mi seviyorlar yoksa yalnızca lütfedip evinizde mi kalıyorlar asla bilemezsiniz. Onları son derece çekici kılan bu gizemdir.
-Paul Moore-

Kedigillerde her normal insanın aşkını kabartan bir şeytan tüyü vardır. Kediseverler tarafından, kediseverler için derlenmiş bu küçük kitap, kedigiller için söylenmiş en hoş sözleri, şiirleri, anıları ve bilgileri içeriyor.

Kedi Mektupları

Oya Baydar

Can Yayınları

Oya Baydar, bu kez kedilerle çıkıyor karşımıza: Kedi Mektuplarıyla... Kedi Mektuplarında, kediler ve insanlar bir sorunun yanıtını arıyorlar. O soruyu soran insan, bir daha huzur bulabilir mi? O soruyu soran kedi, artık kedi oIarak kalabilir mi? İçinde yaşadığımız bu büyük kasırganın ve tarihsel dönemecin ortasında, köklerinden kopup dağılmış bir avuç insanın ve onların kedilerinin korkuları, kederleri, sevinçleri, kaderleri çağımızın düşünen insanının aynası mı yoksa?.. Kedi Mektuplan'nı okuyan hiçbir insan artık kedilere eski gözleriyle bakmayacak; Kedi Mektuplarını okuyan hiçbir kedi artık insanları eskisi gibi görmeyecek.

Thomasina

Paul Gallico

Çev: Ayşegül Çetin

Telos Yayıncılık

Thomasina ülkemizde yalnızca Bayan Bu Çiçekler Size adlı kitabıyla tanınan ve sevilen, oysa kırktan fazla yapıtı bulunan Amerikalı yazar Paul Gallico' nun okurlarını sevindirecek bir kitap. Başkahramanı kedi olmasına karşın bu bir hayvan öyküsü değil, ancak hayvan-insan, doğa-doğaüstü ayrımlarını tanımayan çocuklarla hayvanları kullanarak insanoğlunun doğaya yabancılaşmasını çarpıcı bir biçimde, bütün doğa dışılığıyla yansıtıyor.

Kitap-lık Dergisi Sayı 96

Şiirli, kedili bir dergi oldu.
Kedi öyküdür. Handan İnci’nin yerinde saptamasıyla “kedi öyküye aittir”.
Belki daha ileri gidip, “öykü kedidir” de diyebiliriz. Önce sırnaşır, kucağınıza kurulup kendini okşatır, sonra sıçrayıp gidiverir köşesine. Pençelerini ne zaman çıkaracağı da bilinmez.

Yazarlar da yazarken kedileşir. Huysuz, oyuncu kedilere dönerler. Kimi yazarlar, kedilerinin huyunu suyunu almışlardır, zamanla olur bu.
Kedi çocuktur da. İlgiyi esirgetmezler asla. Kedi ile çocuk yazdırmaz. Bazen, şaşırtıcı bir biçimde, okumanıza izin çıkar. Tanıdıkları, belirledikleri bir süre vardır yine de.
Yazı, kedi ve çocuk... pekâlâ bir cenk meydanıdır. İlginçtir, aynı dili konuşmalarından çıkar çatışma. Belirleyici olmak isterler. İstemekle kalmaz, “cebren ve hile ile” yaparlar yapacaklarını. Çıtkırıldım olmalarına aldanmamalı. Avuçlarının içindesinizdir hep.